Żeń-szeń właściwy to jedna z najbardziej cenionych roślin leczniczych Dalekiego Wschodu. Od tysięcy lat wykorzystywany jest w medycynie chińskiej jako naturalny środek wspierający organizm, poprawiający odporność, koncentrację oraz witalność. Dziś żeń-szeń cieszy się ogromną popularnością na całym świecie i uznawany jest za jeden z najskuteczniejszych adaptogenów pochodzenia naturalnego.

Czym jest żeń-szeń właściwy?

Żeń-szeń właściwy (Panax Ginseng) to wieloletnia roślina występująca głównie w Korei, Chinach, Japonii oraz we wschodniej części Rosji. Nazwa „żeń-szeń” pochodzi z języka chińskiego i oznacza „człowiek-korzeń”, ponieważ charakterystyczny korzeń rośliny przypomina ludzką sylwetkę. Z kolei łacińskie słowo panax oznacza „wszechlek”, co doskonale oddaje szerokie spektrum jego właściwości prozdrowotnych. Żeń-szeń należy do grupy adaptogenów, czyli naturalnych substancji pomagających organizmowi lepiej przystosować się do stresu i codziennych obciążeń. Adaptogeny wspierają utrzymanie równowagi organizmu, poprawiają odporność na zmęczenie oraz pomagają zachować energię i koncentrację.

Roślina osiąga wysokość do około 80 cm, posiada prostą łodygę zakończoną kilkoma liśćmi, jednak najcenniejszą częścią jest jej korzeń wraz ze zgrubiałym kłączem. To właśnie w nim znajdują się najważniejsze substancje aktywne.

Bogactwo składników aktywnych

Żeń-szeń właściwy zawiera około 200 biologicznie czynnych substancji, z których najważniejsze są ginsenozydy. To właśnie one odpowiadają za większość dobroczynnych właściwości rośliny.

Ginsenozydy:

• zwiększają zdolność hemoglobiny do wiązania tlenu,

• poprawiają dotlenienie organizmu,

• poprawiają kondycję fizyczną organizmu,

• zwiększają wytrzymałość i odporność na zmęczenie,

• wspierają funkcjonowanie układu nerwowego,

• poprawiają koncentrację i pamięć,

• zwiększają wydolność fizyczną,

• wspierają układ odpornościowy,

• działają antyoksydacyjnie.

Dodatkowo żeń-szeń wpływa na wzrost wydzielania acetylocholiny – neuroprzekaźnika odpowiedzialnego za procesy pamięciowe i koncentrację.

Żeń-szeń zwiększa energię i wydolność organizmu

Jednym z najlepiej poznanych działań żeń-szenia jest jego wpływ na wydolność fizyczną. Ginsenozydy pomagają ograniczać produkcję kwasu mlekowego w mięśniach, dzięki czemu organizm wolniej się męczy i szybciej regeneruje po wysiłku.

Nie bez powodu żeń-szeń od lat stosowany jest przez sportowców oraz osoby aktywne fizycznie. Wspiera:

• wytrzymałość organizmu,

• regenerację po wysiłku,

• odporność na przemęczenie,

• naturalny poziom energii.

W przeciwieństwie do kofeiny działa łagodniej i nie powoduje nagłego pobudzenia czy uczucia rozdrażnienia.

Naturalne wsparcie dla mózgu

Żeń-szeń właściwy wykazuje również pozytywny wpływ na funkcje poznawcze. Badania wskazują, że może poprawiać:

• pamięć,

• zdolność kojarzenia,

• koncentrację,

• sprawność umysłową.

Regularna suplementacja żeń-szeniem może wspierać pracę mózgu szczególnie w okresach intensywnego wysiłku intelektualnego, stresu oraz przemęczenia.

Żeń-szeń pomaga organizmowi radzić sobie ze stresem

Jako adaptogen żeń-szeń wspiera organizm w przystosowywaniu się do stresu fizycznego i psychicznego. Badania wskazują, że może ograniczać negatywne skutki przewlekłego stresu, w tym stresu oksydacyjnego.

Wpływa również korzystnie na:

• samopoczucie,

• odporność psychiczną,

• jakość życia,

• regenerację organizmu.

Silne działanie antyoksydacyjne i ochronne

Żeń-szeń jest ceniony za swoje właściwości ochronne. Związki aktywne zawarte w korzeniu pomagają neutralizować działanie wolnych rodników i wspierają ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym.

Badania sugerują, że może wspierać organizm narażony na działanie:

• promieniowania,

• toksyn środowiskowych,

• substancji cytotoksycznych,

• czynników przyspieszających starzenie komórek.

Wsparcie odporności i układu krążenia

Żeń-szeń właściwy wykazuje także działanie immunostymulujące. Może wspierać aktywność komórek odpornościowych, w tym komórek NK („natural killers”), które uczestniczą w naturalnej ochronie organizmu.

Dodatkowo:

• wspiera prawidłowy metabolizm lipidów,

• pomaga utrzymać prawidłowy poziom cholesterolu,

• może ograniczać odkładanie się cholesterolu w naczyniach krwionośnych,

• wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego.

Żeń-szeń a zdrowie i długowieczność

W kulturze azjatyckiej żeń-szeń od wieków uznawany jest za symbol siły, witalności i długowieczności. Dzięki szerokiemu spektrum działania wspiera organizm kompleksowo – zarówno na poziomie fizycznym, jak i psychicznym.

Regularnie stosowany może pomagać:

• zwiększyć odporność organizmu,

• poprawić koncentrację,

• wspierać pamięć,

• zmniejszyć uczucie zmęczenia,

• poprawić ogólne samopoczucie i witalność.

Żeń-szeń a menopauza – naturalne wsparcie dla kobiet

Żeń-szeń właściwy od wieków stosowany jest jako naturalny środek wspierający organizm w okresach osłabienia i zmian hormonalnych. Coraz częściej mówi się również o jego korzystnym wpływie na kobiety przechodzące menopauzę.

Menopauza to czas, w którym wiele kobiet doświadcza pogorszenia samopoczucia, przewlekłego zmęczenia, problemów ze snem, drażliwości czy obniżonego libido. Dzięki swoim właściwościom adaptogennym żeń-szeń pomaga organizmowi lepiej radzić sobie ze stresem fizycznym i psychicznym, wspierając równowagę organizmu.

Badania wskazują, że regularna suplementacja żeń-szeniem może pomagać łagodzić takie objawy menopauzy jak:

• spadek energii,

• zmęczenie i osłabienie,

• problemy z koncentracją,

• bezsenność,

• stany napięcia i lęku,

• obniżone libido.

Ginsenozydy obecne w korzeniu żeń-szenia wspierają funkcjonowanie układu nerwowego oraz poprawiają ukrwienie organizmu, co może pozytywnie wpływać zarówno na samopoczucie, jak i życie intymne kobiet.

Żeń-szeń a libido

Żeń-szeń właściwy od stuleci uznawany jest za naturalny afrodyzjak. W medycynie Dalekiego Wschodu stosowano go jako środek wzmacniający siły witalne, energię oraz sprawność seksualną.

Za jego działanie odpowiadają przede wszystkim ginsenozydy, które zwiększają produkcję tlenku azotu. Związek ten wpływa na rozszerzenie naczyń krwionośnych i poprawę ukrwienia narządów płciowych.

U mężczyzn żeń-szeń może wspierać:

• libido,

• sprawność seksualną,

• osiąganie i utrzymanie erekcji,

• wytrzymałość i energię.

U kobiet natomiast może:

• zwiększać ochotę na seks,

• poprawiać komfort życia intymnego,

• wspierać organizm podczas menopauzy,

• pomagać redukować zmęczenie i stres wpływające na libido.

Warto podkreślić, że problemy z libido często wynikają z przemęczenia, stresu i spadku energii. Żeń-szeń działa kompleksowo – wspiera zarówno ciało, jak i psychikę, pomagając odzyskać witalność oraz dobre samopoczucie.

Naturalne wsparcie, ale z rozwagą

Mimo wielu korzystnych właściwości suplementacja żeń-szeniem powinna być stosowana rozsądnie. Nie jest zalecana m.in. osobom z nadciśnieniem, kobietom w ciąży oraz osobom przyjmującym niektóre leki, szczególnie przeciwcukrzycowe i przeciwzakrzepowe.

• kobietom w ciąży i karmiącym,

• dzieciom poniżej 12 roku życia,

• osobom z nadciśnieniem,

• osobom przyjmującym leki przeciwcukrzycowe i przeciwzakrzepowe

• osobom z zaburzeniami krzepliwości krwi,

• podczas gorączki i ostrych stanów zapalnych,

• przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi.

Przed rozpoczęciem suplementacji warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, szczególnie w przypadku chorób przewlekłych lub stałego przyjmowania leków.

Bibliografia

• Grochowski B., Żeń-szeń właściwy – cudowny wszechlek

• Karłowicz-Bodalska K., Żeń-szeń – wszechlek Dalekiego Wschodu

• Majewska M., Gabryś S., Żeń-szeń – właściwości zdrowotne. Żeń-szeń na potencję, pamięć i mocne serce

• Kennedy D.O. i wsp., Wpływ ekstraktów z żeń-szenia i miłorzębu na pamięć i koncentrację

• Ellis J.M., Reddy P., Wpływ żeń-szenia na poprawę jakości życia

• Shin H.R. i wsp., Przeciwnowotworowe właściwości ginsenozydów

• Shibata S., Mechanizm działania przeciwnowotworowego żeń-szenia

• Awang D.V.C., Działanie immunostymulujące żeń-szenia

• Kim S.H. i wsp., Właściwości ochronne żeń-szenia w radioterapii

• Nitta H. i wsp., Wpływ żeń-szenia na pamięć i zdolność uczenia się

• University of Maryland Medical Center, Asian Ginseng

• PubMed, Red Ginseng for Treating Menopausal Symptoms (PMID: 10659900)