.png)
Współczesny styl życia sprawia, że każdego dnia jesteśmy narażeni na stres, zmęczenie, niedobór snu, niekorzystne działanie środowiska oraz przeciążenie psychiczne i fizyczne. Organizm nieustannie próbuje utrzymać równowagę (homeostazę) i przystosować się do zmieniających się warunków. Właśnie dlatego coraz większą popularnością cieszą się adaptogeny — naturalne substancje roślinne wspierające odporność organizmu na stres i poprawiające zdolności adaptacyjne.
Czym są adaptogeny?
Termin „adaptogen” został wprowadzony już w 1947 roku przez rosyjskiego naukowca N.V. Lazarewa. Określił on w ten sposób grupę substancji pochodzenia naturalnego, które wywoływały w organizmie stan podwyższonej odporności niespecyficznej pomagając tym samym organizmowi przystosować się do trudnych warunków środowiskowych oraz zwiększonego wysiłku fizycznego i psychicznego. Niektóre adaptogeny mogą również wykazywać działanie ochronne wobec wątroby, przeciwnowotworowe oraz pomagać w regulacji poziomu cukru i cholesterolu.
Jak działają adaptogeny?
Adaptogeny wspierają organizm w zachowaniu homeostazy, czyli naturalnej równowagi wewnętrznej. Dzięki temu organizm lepiej radzi sobie z napięciem, zmęczeniem i codziennymi wyzwaniami.
Adaptogeny wykazują szerokie działanie wspierające organizm. Wśród ich najważniejszych właściwości wymienia się:
-
wspieranie odporności organizmu,
-
zwiększenie odporności na stres,
-
poprawę koncentracji i pamięci,
-
wsparcie wydolności fizycznej,
-
działanie antyoksydacyjne,
-
wspomaganie regeneracji organizmu,
-
korzystny wpływ na samopoczucie i układ nerwowy.
Regularne stosowanie adaptogenów może wspierać organizm zarówno w okresach intensywnej pracy umysłowej, podczas zwiększonej aktywności fizycznej, w okresach osłabienia, wypalenia, braku energii i witalności, w trakcie rekonwalescencji.
Naturalna odpowiedź na stres cywilizacyjny
Codziennie jesteśmy narażeni na działanie wielu czynników obciążających organizm — zanieczyszczenia środowiska, brak snu, szybkie tempo życia, napięcie emocjonalne czy przemęczenie. Długotrwały stres może prowadzić do osłabienia organizmu i spadku energii. Adaptacja do tych czynników wymaga tzw. „energii adaptacyjnej”, której zasoby są ograniczone i maleją m.in. wraz z wiekiem.
Adaptogeny pomagają organizmowi lepiej przystosować się do tych warunków, wspierając naturalne mechanizmy obronne i procesy regeneracyjne.
Adaptogeny znane od wieków
Rośliny adaptogenne od setek lat wykorzystywane są w tradycyjnej medycynie Wschodu. Dziś ich właściwości są coraz częściej przedmiotem badań naukowych, a naturalne ekstrakty roślinne znajdują zastosowanie w suplementacji wspierającej zdrowie i dobre samopoczucie.
Do najpopularniejszych adaptogenów należą między innymi:
-
żeń-szeń (Panax ginseng)
-
ashwagandha (witania ospała, żeń-szeń indyjski)
-
cytryniec chiński (schisandra chinensis)
-
traganek (Astragalus)
-
reishi (Ganoderma lucidum , lakownica lśniąca, lakownica żółtawa)
-
kordyceps
-
miłorząb (Ginkgo biloba)
Dla kogo są adaptogeny?
Osobom żyjącym w stresie
Przewlekły stres i napięcie psychiczne mogą negatywnie wpływać na samopoczucie oraz funkcjonowanie organizmu. Adaptogeny wspierają naturalną odporność organizmu na stres i pomagają zachować równowagę.
Osobom aktywnym fizycznie
Osoby regularnie trenujące często sięgają po adaptogeny w celu wsparcia wydolności organizmu, regeneracji oraz utrzymania energii podczas intensywnego wysiłku.
Osobom pracującym umysłowo
Długotrwała koncentracja, nauka i intensywna praca intelektualna mogą prowadzić do zmęczenia i spadku efektywności. Adaptogeny wspierają pamięć, skupienie i zdolność koncentracji.
Osobom przemęczonym i niewyspanym
Zmęczenie, szybkie tempo życia i brak regeneracji mogą osłabiać organizm. Adaptogeny pomagają wspierać naturalne procesy adaptacyjne organizmu i poprawiać ogólne samopoczucie.
Osobom dbającym o odporność
Naturalne adaptogeny mogą wspierać prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego oraz pomagać organizmowi lepiej radzić sobie z powrotem do zdrowia, z niekorzystnym wpływem czynników zewnętrznych.
Osobom poszukującym naturalnego wsparcia organizmu
Adaptogeny to rozwiązanie dla osób, które chcą wspierać organizm w sposób naturalny, wykorzystując właściwości roślin od wieków stosowanych w tradycyjnej medycynie.
Pamiętaj, że suplementy diety nie zastępują zdrowego stylu życia i zróżnicowanej diety. W przypadku chorób przewlekłych lub przyjmowania leków warto skonsultować stosowanie adaptogenów z lekarzem lub specjalistą.
Bibliografia:
Biulteyn Istytutu roślin i aklimatyzacji Grażyna Obidoska , Ala Sadowska, 2004
Zespół Ekotoksykologii KGHiBR
Adaptogeny od A do Z , David Winston, Steven Maimes, 2019